NGS (Next-Generation Sequencing) – Yeni Nesil Dizileme
Kıbrıs’ta ileri genetik tarama ile embriyo seçimini bir üst seviyeye taşıyoruz.
NGS, tüp bebek (IVF) tedavisinde embriyoların tüm kromozomlarının kapsamlı ve yüksek doğrulukta taranmasını sağlayan modern bir teknolojidir. Amaç; kromozomal olarak sağlıklı embriyoyu belirleyip transfer ederek gebelik ihtimalini artırmak ve düşük riskini azaltmaktır.
NGS Nedir?
NGS (“Next-Generation Sequencing” / Yeni Nesil Dizileme), embriyodan alınan çok küçük bir hücre örneğindeki DNA’yı yüksek çözünürlükte analiz eder. Bu analizle 24 kromozomun tamamında sayısal (anöploidi) ve bazı yapısal dengesizlikler değerlendirilebilir. Böylece embriyolar içinde kromozomal olarak normal (euploid) olan adaylar saptanır.
Neden NGS?
- Transfer başına başarıyı artırır: Sağlıklı embriyonun seçilmesi tutunma ihtimalini yükseltir.
- Düşük olasılığını azaltır: Kromozomal bozuklukların baştan elenmesi, erken gebelik kaybı riskini düşürür.
- Tek embriyo transferini destekler: Doğru embriyo seçimiyle çoğul gebelik riski azaltılabilir.
- Süreyi ve maliyeti optimize eder: Deneme sayısını azaltarak ebeveynliğe giden yolu kısaltır.
- Kapsamlı tarama yapar: Translokasyon/inversiyon kaynaklı dengesizliklerin bir kısmını ve mozaisizm bulgularını gösterebilir.
Örnek: 40 yaş üstünde tarama yapılmamış embriyo transferinde gebelik oranları %20’nin altında kalabilirken, NGS ile kromozomal olarak normal embriyo seçildiğinde %40–50 seviyelerine çıkabilir.
NGS Kimler İçin Önerilir?
- ≥35 yaş anne adayları (yaşa bağlı anöploidi riski artar)
- Tekrarlayan gebelik kaybı (sebebi açıklanamayan düşükler)
- Tekrarlayan IVF başarısızlığı (kaliteli embriyo transferine rağmen)
- Şiddetli erkek faktörü (düşük sayı/ hareket/ morfoloji)
- Yapısal kromozom taşıyıcılığı (translokasyon, inversiyon vb.)
- Gonadal mozaisizm şüphesi olan çiftler
NGS Nasıl Yapılır? (Adım Adım)
- Embriyo gelişimi: Yumurtalar toplanır, spermle döllenir ve embriyolar 5.–6. gün (blastosist) evresine kadar izlenir.
- Trofektoderm biyopsisi: Embriyonun iç hücre kitlesine dokunmadan, plasentayı oluşturacak trofektodermden 5–6 hücre alınır.
- Vitrifikasyon: Biyopsi yapılan embriyolar hızlı dondurma (vitrifikasyon) ile güvenle saklanır.
- NGS analizi: Hücre örneklerinde kapsamlı kromozom taraması yapılır (yaklaşık 2–3 hafta).
- Transfer planı: Sonuca göre kromozomal olarak normal embriyo seçilir; anne adayı uygun protokolle hazırlanır ve dondurulmuş embriyo transferi gerçekleştirilir.
- Takip: Transferden 9–12 gün sonra BhCG testi ile sonuç değerlendirilir.
Not: Bazı embriyolar fizyolojik olarak 6.–7. gün blastosiste ulaşabilir. Gelişimin yavaş olması tek başına kromozomal bozukluk göstergesi değildir; embriyo kalitesi ve genetik durumu esastır.
Güçlü Yönler ve Avantajlar
- Yüksek doğruluk: Yanlış negatif/pozitif oranları düşüktür; mozaisizm saptaması yapılabilir.
- Düşük riski azalır: Normal (euploid) embriyo transferi düşük olasılığını düşürür.
- Kişiselleştirilmiş yaklaşım: Sonuçlar tedavi planını özelleştirmeyi sağlar.
- Tek embriyo stratejisi: Sağlıklı tek embriyo transferi ile güvenli gebelik hedeflenir.
- Mitokondriyal değerlendirme opsiyonu: Uygun vakalarda mitokondriyal skor ile biyolojik enerji kapasitesi hakkında ek öngörü yapılabilir.
- Cinsiyet bilgisi: Kromozom analizi kapsamında embriyonun cinsiyeti belirlenebilir. (Uygulama, yerel mevzuat ve etik ilkeler doğrultusunda planlanır.)
NGS’nin Sınırları
- Tek gen hastalıkları (monogenik) rutin NGS anöploidi taramasının kapsamı dışındadır (bu durumda PGT-M gerekir).
- Çok küçük kopya sayısı değişimleri (bazı <6 Mb delesyon/duplikasyonlar) ve belirli poliploidi durumları standart taramada her zaman ayırt edilemeyebilir.
- Mozaik embriyolar için aktarım kararı, mozaiklik düzeyi ve klinik öyküyle birlikte multidisipliner değerlendirme gerektirir.
- Her testte olduğu gibi %100 garanti yoktur; gebelikte gerekli görüldüğünde prenatal taramalar (NIPT, CVS, amniyosentez) önerilebilir.
Kıbrıs’ta NGS ile IVF (Merkezimizin Yaklaşımı)
- Kendi genetik laboratuvarımızda NGS analizleri (dış laboratuvara gönderilmeden)
- Vitrifikasyonda yüksek sağ kalım oranları ve taze başvuruya yakın/üstü transfer başarıları
- PGT + NGS entegrasyonu: ≥35 yaş için 24 kromozom taraması standart önerimiz
- Havuz yöntemi ile (gereken vakalarda) biyopsiye uygun embriyo sayısını artırma stratejisi
- Şeffaf danışmanlık: Klinik, embriyoloji ve genetik ekibiyle birleşik karar
Biyopsi, blastosist evresinde sadece trofektodermden yapılır ve deneyimli embriyologlarca gerçekleştirilir. İç hücre kitlesi korunur. Biyopsi sonrası embriyolar vitrifikasyon ile dondurulur; çözme sonrası canlılık kaybı oranı genelde çok düşüktür.
Genel olarak 5.–6. gün iyi kalite blastosistler. 3. gün biyopsi teknik olarak mümkün olsa da mozaisizm ve yanlış sınıflama riski nedeniyle tercihimiz blastosist biyopsisidir.
Hayır. NGS anöploidi tarar; tek gen hastalıkları için ayrıca PGT-M gerekir. Klinik endikasyona göre kapsam belirlenir.
Yaş arttıkça euploid embriyo oranı azalır. Bu yüzden 35 yaş üstünde NGS’nin klinik faydası belirginleşir; normal embriyoya ulaşma şansı ve transfer başına gebelik oranı artar.
NGS cinsiyeti belirler; ancak uygulama, ülke mevzuatı ve etik kurallar çerçevesinde, tıbbi endikasyon varsa planlanır.
NGS doğruluğu yüksek olsa da %100 değildir. Gebelik oluştuktan sonra hekimin uygun gördüğü prenatal taramalar önerilebilir.
Merhaba çok kıymetli Şevket Hocam size ve ekibinize çok teşekkür ederim. Bebeğimizi kucağımıza aldık çok mutluyuz size resimlerini gönderiyorum. Sevgi ve Saygılarımı sunarım.
H.Y.
Her şeyiyle güven duyduğum bir merkez. Özellikle doktorum Şevket Alptürk’ün önemi benim için çok büyük. Genel olarak personelin kendi alanında işlerini çok iyi yaptıklarını düşünüyorum.
B.T.
Değerli hocamız Şevket Alptürk ve ekibi güven verici, ilgili, kibar ve yol gösterici idiler. Aile olarak çok memnun kaldık. Bütün personele çok teşekkür ediyoruz.
A.B.
Bize hayal bile edemeyeceğimiz bir mutluluğu yaşatan Dr. Şevket Alptürk’e sonsuz teşekkürler. Can oğlumuz 1.5 yaşında. Bebeğimizi kucağımıza alabildiysek; bu Şevket Bey’in son derece ciddi, işi şansa bırakmayan, gerçek bir hekim olmasından kaynaklandı.
K.N.
Selam Şevket hocam. Nereye gittimse senin asla çocuğun olmayacak denildi ama sizin sayenizde 01.02.2012 tarihinde nur topu gibi oğlum oldu. Size sonsuz minnetarım. Şevket hocam allah sizleri başımızdan eksik etmesin…
H.F.
Merhaba Şevket Hocam. Sizin yardımlarınızla bebeğimiz Nursu dünyaya geldi. 01.10.2012 tarihinde doğum yaptım. 3 hafta kadar erken geldi. Şimdi 2,5 aylık oldu. Şükür sağlığı yerinde. Bir gün Kıbrıs’a ziyaretinize geleceğiz inşallah. Havaların ısınmasını bekliyoruz. Ekibinize ve size çok teşekkür ederiz. Allah’a şükür bebeğimizi kucağımıza aldık sayenizde. İnşallah olmayana da verir Allah. Görüşmek üzere..