Sperm Donasyonu (Sperm Nakli) – Kıbrıs’ta Güvenli ve Etkili Tedavi
Sperm donasyonu, erkeğin sperm hücresiyle gebelik elde etmenin mümkün olmadığı ya da genetik risk bulunan durumlarda, sertifikalı sperm bankasından temin edilen donör spermi kullanılarak uygulanan IVF/ICSI temelli bir tedavidir.
Kıbrıs’ta sperm donasyonu bekleme süresi olmadan, etik ve gizlilik ilkeleriyle yürütülür.
Not: Türkiye’de sperm donasyonu yasal değildir; işlem Kıbrıs’ta yapılır.
Kimler İçin Uygun?
- Azoospermi (menide sperm bulunmaması) veya çok düşük/bozuk sperm parametreleri
- Mikro-TESE/TESE/TESA ile sperm elde edilemeyen olgular
- Genetik hastalık taşıyıcılığı (hemofili, DMD vb.) nedeniyle riskin önlenmesi istenen çiftler
- Radyoterapi/kemoterapi sonrası sperm üretimi zarar görmüş erkekler
- Evlilik düşünmeyen/tek ebeveyn olmak isteyen kadınlar (yasal çerçevede)
Sperm Bankası ve Donör Seçimi
Donör spermler; ABD/Danimarka gibi ülkelerdeki uluslararası sperm bankalarından temin edilen, dondurulmuş ve sertifikalı örneklerdir.
Tüm donörler şu açılardan taranır:
- Enfeksiyon: HIV, HBsAg/Anti-HBc, Anti-HCV, sifiliz (VDRL/RPR), HTLV-I/II, CMV, klamidya, gonore
- Genetik: Karyotip; etnik kökene göre talasemi, kistik fibrozis, Tay-Sachs vb.; gerektiğinde geniş taşıyıcılık paneli (CGT)
- Değerlendirme: VKİ, psikolojik uygunluk, madde bağımlılığı taraması, WHO kriterlerine göre semen analizi
Eşleştirme: Kan grubu ve fiziksel özellik (ten-göz-saç rengi, boy-kilo) açısından hasta ile uyum hedeflenir.
Gizlilik: Donör-alıcı kimlikleri anonimdir
Merkez politikası: Donör spermleri yurt dışındaki anlaşmalı bankalardan temin edilir; dışarıdan bireysel bağış kabul edilmez.
Başarı Oranları ve Belirleyiciler
Başarı; oosit kalitesi, laboratuvar koşulları, embriyo kültürü ve endometrium hazırlığı ile ilişkilidir.
Güncel protokollerle yüksek başarı oranları hedeflenir (klinikler arası değişmekle birlikte tipik aralık %60–70).
Blastokist (5. gün) transferi, IMSI/Mikro-Çip, Embriyo Yapıştırıcı ve gerekiyorsa PGT-A/NGS başarıyı destekler.
Adım Adım Tedavi Süreci
1) Ön Hazırlık (Bulunduğunuz Ülkede)
- Anne adayında yumurta takibi
- Gerekli kan testleri ve görüntüleme (Pelvik USG ± HSG)
- Tipik süre: 10–15 gün
2) Kıbrıs’ta 5–7 Günlük Plan
- Gün 1: Varış, otele transfer, bilgilendirme
- Gün 2: OPU (yumurta toplama) ve laboratuvarda ICSI (donör spermi ile döllenme)
- Gün 3–5: Embriyo gelişimi; klinikte bulunmanız gerekmez
- Gün 5: Blastokist transferi (genellikle 1–2 embriyo); artan kaliteli embriyolar vitrifikasyon ile dondurulabilir
3) Transfer Sonrası
- 12. günde β-HCG ile gebelik testi
Gerekli Tetkikler
Anne Adayı:
- Adet 2–3. gün: FSH, LH, E2, AMH, PRL
- Tiroid: TSH (± T3, T4)
- Rutin: Tam Kan, Açlık Glukozu, Üre/Kreatinin, AST/ALT, Vit D, B12, Folat
- Enfeksiyon: HBsAg, Anti-HCV, HIV, VDRL
- Görüntüleme: Pelvik USG (± HSG)
- 45+ yaş: Kardiyoloji & Dahiliye “gebeliğe engel yoktur” raporları; Tüm batın USG; Smear (son 3 yıl)
Baba Adayı:
- Kendi spermi kullanılmayacağı için zorunlu değildir; varsa TESE/Mikro-TESE raporları ve kan grubu bilgisi alınır.
Vitrifikasyon (Embriyo Dondurma)
Transfer sonrası iyi kalite embriyolar vitrifikasyon ile saklanabilir:
- Olası ikinci denemede maliyet/süre avantajı
- İlk bebekten sonra öz kardeş planı için güvenli rezerv
Neden Doğuş Tüp Bebek?
- Uluslararası bankalardan sertifikalı donör spermi
- Blastokist odaklı transfer politikası
- PGT-A/NGS dâhil gelişmiş genetik laboratuvar
- IMSI, Mikro-Çip gibi ileri seçim teknolojileri
- Gizlilik/etik ilkelerine bağlı süreç yönetimi
- Konaklama–transfer organizasyonu ve beklemesiz planlama
Sperm donasyonu; erkekte sperm üretimi hiç olmayan (azospermi) veya sperm kalitesi gebeliğe uygun olmayan durumlarda uygulanır.
Ayrıca bekar kadınlar da kendi isteğiyle sperm donasyonu tedavisinden faydalanabilir.
Tüm spermler, uluslararası akredite sperm bankalarından temin edilir. Donörler genetik, bulaşıcı hastalık ve karyotip testlerinden geçirilmiştir.
Donör seçimi alıcı çiftin kan grubu, fiziksel özellikleri ve etnik yapısına göre yapılır.
Anne adayının yumurtaları toplanır, seçilen donör spermiyle mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle döllenir.
Oluşan embriyo 3–5. günde rahme transfer edilir.
Türkiye’de yasal değildir, ancak Kıbrıs’ta donasyon işlemleri resmî yönetmeliklere uygun şekilde uygulanmaktadır.
Tüm süreçte anonimlik ve etik gizlilik ilkesi korunur.
Sperm donasyonu tedavilerinde başarı oranı ortalama %70–80 civarındadır. Başarının yüksek olmasının nedeni, banka spermlerinin yüksek hareketlilik ve genetik kaliteye sahip olmasıdır.
Evet. Klinik ekibi, sizinle benzer ten, saç, göz rengi ve vücut tipi özelliklerine sahip donörleri seçer. Böylece doğacak çocuğun fenotipi ebeveynle uyumlu olur.
Evet. Kıbrıs yasaları bekar kadınların da donasyon tedavilerinden faydalanmasına izin verir. Bu yöntemle tek başına anne olma hayali gerçekleştirilir.
Çocuk, genetik olarak donör ve anne adayına aittir. Baba adayı biyolojik bağ taşımaz ancak doğum sonrası yasal ebeveynlik hakkına sahiptir.
Merhaba çok kıymetli Şevket Hocam size ve ekibinize çok teşekkür ederim. Bebeğimizi kucağımıza aldık çok mutluyuz size resimlerini gönderiyorum. Sevgi ve Saygılarımı sunarım.
H.Y.
Her şeyiyle güven duyduğum bir merkez. Özellikle doktorum Şevket Alptürk’ün önemi benim için çok büyük. Genel olarak personelin kendi alanında işlerini çok iyi yaptıklarını düşünüyorum.
B.T.
Değerli hocamız Şevket Alptürk ve ekibi güven verici, ilgili, kibar ve yol gösterici idiler. Aile olarak çok memnun kaldık. Bütün personele çok teşekkür ediyoruz.
A.B.
Bize hayal bile edemeyeceğimiz bir mutluluğu yaşatan Dr. Şevket Alptürk’e sonsuz teşekkürler. Can oğlumuz 1.5 yaşında. Bebeğimizi kucağımıza alabildiysek; bu Şevket Bey’in son derece ciddi, işi şansa bırakmayan, gerçek bir hekim olmasından kaynaklandı.
K.N.
Selam Şevket hocam. Nereye gittimse senin asla çocuğun olmayacak denildi ama sizin sayenizde 01.02.2012 tarihinde nur topu gibi oğlum oldu. Size sonsuz minnetarım. Şevket hocam allah sizleri başımızdan eksik etmesin…
H.F.
Merhaba Şevket Hocam. Sizin yardımlarınızla bebeğimiz Nursu dünyaya geldi. 01.10.2012 tarihinde doğum yaptım. 3 hafta kadar erken geldi. Şimdi 2,5 aylık oldu. Şükür sağlığı yerinde. Bir gün Kıbrıs’a ziyaretinize geleceğiz inşallah. Havaların ısınmasını bekliyoruz. Ekibinize ve size çok teşekkür ederiz. Allah’a şükür bebeğimizi kucağımıza aldık sayenizde. İnşallah olmayana da verir Allah. Görüşmek üzere..